Lezing ‘Heren en Boeren’ neemt bezoekers mee naar het boerenleven van vroeger

WAALWIJK – Heemkundekring De Erstelinghe organiseert op maandag 9 november 2026 een bijzondere lezing over het boerenleven op de Brabantse zandgronden. Onder de titel ‘Heren en Boeren’ neemt spreker Piet de Jongh de bezoekers mee op een historische reis van de middeleeuwen tot de modernisering van de landbouw na de Tweede Wereldoorlog. De lezing begint om 20.00 uur in BaLaDe aan Balade 1 in Waalwijk.

Het boerenleven was vroeger allesbehalve eenvoudig. Vooral in de omgeving van de Loonse en Drunense Duinen moesten boeren zien te overleven op schrale zandgronden, waar zandverstuivingen regelmatig voor grote problemen zorgden. Met eenvoudige ploegen, ossen als trekdieren en beperkte middelen probeerden zij voldoende voedsel te verbouwen om hun gezinnen te onderhouden.

Piet de Jongh vertelt tijdens de lezing over de gewassen die werden geteeld, de gebruikte gereedschappen en de eenvoudige woningen waarin kleine boeren, ook wel keuters genoemd, leefden. Het landschap stond volledig in het teken van overleven. Veel landbouwgrond werd gebruikt voor de productie van veevoer, terwijl slechts kleine stukken beschikbaar waren voor voedsel voor het eigen gezin.

Naast de zware omstandigheden hadden boeren te maken met tal van verplichtingen. Een aanzienlijk deel van hun opbrengsten moesten zij afstaan aan de heer en de kerk. Ook waren zij verplicht deel te nemen aan wolvenjachten en hun graan te laten malen op de molen van de heer.

Zelf jagen in de bossen van de heer was streng verboden. Oorlogen, koude perioden en zandverstuivingen zorgden bovendien regelmatig voor achteruitgang in de landbouw. Eeuwenlang veranderde er weinig aan deze moeilijke omstandigheden.

Tijdens de lezing wordt ook uitgebreid stilgestaan bij het ontstaan van dorpen op de Brabantse zandgronden. Daarbij kijkt Piet de Jongh verder dan de Langstraat en komen onder meer Helvoirt, Goirle, Boxtel en Vught aan bod.

Pas in de twintigste eeuw verbeterden de omstandigheden voor boeren aanzienlijk. Nieuwe landbouwmethoden en modernisering zorgden ervoor dat het boerenbestaan geleidelijk minder zwaar werd.

De lezing ‘Heren en Boeren’ vindt plaats op maandag 9 november 2026 om 20.00 uur bij BaLaDe, Balade 1 in Waalwijk.

Voor leden van heemkundekring De Erstelinghe is de toegang gratis. Niet-leden betalen € 5 per persoon.

Met deze lezing biedt De Erstelinghe een interessante blik op het leven van onze voorouders en de ontwikkeling van het Brabantse platteland door de eeuwen heen.