Kritische vragen over insteekhaven: is aanleg economisch wel haalbaar?

WAALWIJK – De fractie van Lokaal Belang heeft het college van burgemeester en wethouders 21 schriftelijke vragen gesteld over de plannen voor de nieuwe insteekhaven. De partij maakt zich zorgen over de economische haalbaarheid, de financiële risico's en de volgorde waarin belangrijke besluiten worden genomen. Volgens Lokaal Belang ontbreekt nog altijd een volledige onderbouwing van de kosten en opbrengsten van het miljoenenproject.

Aanleiding voor de vragen is onder meer een onderzoek van Buck Consultants International (BCI), dat op 15 juni 2026 werd afgerond. Het college liet de economische meerwaarde van de insteekhaven opnieuw onderzoeken, nadat eerdere plannen vertraging hadden opgelopen.

Volgens Lokaal Belang blijkt uit het rapport dat belangrijke onderdelen, zoals de daadwerkelijke marktvraag, financiële haalbaarheid en fasering, niet zijn doorgerekend. Het onderzoek spreekt van een mogelijke extra economische toegevoegde waarde van 67 tot 101 miljoen euro en 340 tot 530 arbeidsplaatsen.

De fractie wijst erop dat de kosten van aanleg, exploitatie en de extra investeringen voor emissieloos bouwen niet in deze berekeningen zijn meegenomen. Ook ontbreekt volgens de partij een uitgebreide analyse van de concurrentie met andere binnenhavens, zoals die in Oosterhout, Tilburg en Den Bosch.

Ondanks deze onzekerheden kondigde het college op 30 september aan een nieuwe aanbesteding te starten. Daarbij wordt uitgegaan van een volledig emissieloze aanleg en exploitatie. De gemeenteraad moet medio 2027 een besluit nemen over de gunning.

Lokaal Belang vraagt waarom het college deze stap zet terwijl BCI adviseert eerst nader onderzoek te doen. Ook wil de partij weten welke risico's de gemeente loopt door onzekerheden rond vergunningen, netcongestie en de beschikbaarheid van emissieloos materieel.

De fractie stelt daarnaast vragen over de toekomstige exploitatie van de haven. In de gemeentelijke begroting voor 2027 staan bij de havengelden lasten van bijna 1,3 miljoen euro tegenover opbrengsten van ongeveer 200.000 euro.

Lokaal Belang wil weten welk deel van dit tekort betrekking heeft op de bestaande industriehaven en wat dit betekent voor de exploitatie van een nieuwe, grotere insteekhaven.

Ook vraagt de partij om duidelijkheid over ontvangen subsidies van de Regio Deal, het Rijk en de provincie. Daarbij speelt de vraag of subsidies moeten worden terugbetaald wanneer het project opnieuw vertraging oploopt of uiteindelijk niet doorgaat.

Een ander belangrijk aandachtspunt is de besluitvorming over bedrijventerrein Haven 8 Oost. Het gunningsbesluit voor de insteekhaven staat gepland voor medio 2027, terwijl het nieuwe beleidskader voor bedrijventerreinen pas in maart 2028 wordt verwacht.

Lokaal Belang vreest dat de gemeenteraad hierdoor feitelijk al een belangrijke keuze maakt voordat het bredere beleid is vastgesteld.

De fractie, namens wie Niels van der Pluijm de vragen heeft ingediend, wil daarom weten of de gemeenteraad in 2027 nog daadwerkelijk vrij kan beslissen over de toekomst van de insteekhaven.

Het college is gevraagd de 21 schriftelijke vragen binnen de gebruikelijke termijn te beantwoorden. Een inhoudelijke reactie is nog niet opgenomen in de stukken.

Bron: Schriftelijke vragen Lokaal Belang, 29 oktober 2026.