
DEN BOSCH – Verpleegkundigen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis (JBZ) spelen een actieve rol in het verder verduurzamen van de zorg. Binnen het landelijke programma Samen de Zorg Vergroenen werken zij gericht aan het terugdringen van verspilling op verpleegafdelingen. Die inzet levert resultaat op: sinds 2018 nam de hoeveelheid afval in het ziekenhuis met 27 procent af, goed voor bijna 400.000 kilo minder afval.
Het JBZ neemt deel aan het programma Samen de Zorg Vergroenen, waaraan 68 ziekenhuizen meedoen. In de komende twee jaar richt het ziekenhuis zich extra op het verminderen van verspilling op verpleegafdelingen. In elk deelnemend ziekenhuis ondersteunt een ‘groene verpleegkundige’ collega’s bij het invoeren van duurzame verbeteringen en het delen van kennis.
Binnen het JBZ vervult Bernadette Poos deze rol. Zij werkt 35 jaar in het ziekenhuis en is zestien jaar actief als endoscopieverpleegkundige. Samen met Green Teams en Greenkeepers brengt zij in kaart waar verspilling ontstaat en welke aanpassingen mogelijk zijn.
Volgens Poos begint duurzaamheid bij dagelijkse keuzes. Verpleegkundigen beslissen dagelijks welke materialen zij inzetten. Daardoor signaleren zij snel waar efficiënter of bewuster gebruik mogelijk is. Dat draagt bij aan minder afval én aan een gezondere leefomgeving in de regio.
Een concreet voorbeeld is het gebruik van celstofmatjes. Deze matjes zijn bedoeld voor situaties waarbij vocht vrijkomt, zoals bij wondzorg. In de praktijk blijken ze ook vaak ingezet te worden wanneer dat niet noodzakelijk is. Door per afdeling kritisch te kijken wanneer een matje echt nodig is, groeit de bewustwording en daalt het onnodige gebruik.
Elke verbetering start met een beginmeting. Daarna volgt monitoring van het materiaalgebruik. Zo ontstaat inzicht in de effecten van de aanpassingen, zowel per afdeling als voor het ziekenhuis als geheel.
De zorgsector heeft landelijk een aanzienlijke impact op het milieu. Het JBZ werkt daarom al langer aan het verkleinen van die impact, onder meer via vermindering van CO₂-uitstoot, beperking van medicijnverspilling en afvalreductie. Vorig jaar behaalde het ziekenhuis als vijfde in Nederland het gouden certificaat van de Milieuthermometer Zorg.
Met de inzet van verpleegkundigen binnen Samen de Zorg Vergroenen krijgt duurzaamheid een vaste plek in de dagelijkse zorgpraktijk. Het JBZ laat daarmee zien dat vergroening niet alleen een beleidsdoel is, maar vooral een gezamenlijke verantwoordelijkheid op de werkvloer.