Lezing over schoenfabriek Derby belicht familiegeschiedenis en oorlogstijd

17 jan , 16:02 • Nieuws

SPRANG-CAPELLE – De Heemkundevereniging Sprang-Capelle organiseert op maandag 26 januari 2026 haar eerste lezing van dit jaar. De lezing begint om 20.00 uur en vindt plaats in de Vrijhoeve-zaal van Cultureel Centrum Zidewinde aan de Julianalaan 1. Spreker van de avond is Frans Brokx, die vertelt over de schoenfabriek van zijn vader en de rol van het familiebedrijf in een roerige periode van de geschiedenis.

Schoenindustrie in de Langstraat

Sprang-Capelle stond lange tijd bekend als een echt schoenmakersdorp. Niet alleen in fabrieken, maar ook thuis verdienden veel inwoners een extra inkomen met leer en schoenen. De hele Langstraat draaide op de schoenindustrie, met ook in omliggende plaatsen grote werkgelegenheid. In Waspik stond de schoenfabriek Derby van de familie Brokx, waar mogelijk ook inwoners uit Sprang-Capelle hebben gewerkt.

Schoenfabriek Derby

De schoenfabriek Derby werd opgericht in 1927 en groeide uit tot een belangrijke werkgever in de regio. In de hoogtijdagen werkten er meer dan honderd mensen. De fabriek was gespecialiseerd in het maken van ruiterlaarzen en genoot daarmee een sterke reputatie binnen en buiten de streek.

Aanleiding voor het onderzoek

Frans Brokx en zijn broer Ton kwamen als jonge mannen zelf ook in de fabriek van hun vader terecht. Jaren later besloot Frans een boek te schrijven over het familiebedrijf. De directe aanleiding was een opmerking die hij terloops hoorde, waarin werd gesuggereerd dat de schoenfabriek tijdens de Tweede Wereldoorlog mogelijk fout had gehandeld. Die opmerking zette hem aan het denken en vormde het begin van een intensief onderzoek.

Goed en fout in oorlogstijd

Tijdens de lezing gaat Brokx in op de vraag hoe mensen handelen in een tijd van oorlog, onrust en chaos. Volgens hem wordt bij oorlog al snel gesproken in termen van goed en fout, terwijl de werkelijkheid vaak veel complexer is. Om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen, doken Frans en zijn broer diep in de archieven.

Grondig historisch speurwerk

De broers bestudeerden talloze documenten, dossiers en mappen. Zij brachten vele uren door bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, het Nationaal Archief en het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging, waar ook gevoelige oorlogsinformatie wordt bewaard.

Praktische informatieDe lezing is gratis toegankelijk voor leden van de heemkundevereniging. Niet-leden en niet-donateurs betalen € 5,00, te voldoen bij binnenkomst aan de penningmeester.