Brabant wil in 2050 een sponslandschap zijn: water en bodem krijgen voorrang

NOORD-BRABANT – De provincie Noord-Brabant wil dat het landschap in 2050 functioneert als een spons. Regenwater moet beter worden opgenomen, langer worden vastgehouden en geleidelijk weer worden afgegeven. Dat is de belangrijkste ambitie van het nieuwe ontwerp-Programma Water en Bodem Noord-Brabant 2028-2033, dat de provincie op donderdag 29 oktober heeft gepresenteerd.

Brabant krijgt steeds vaker te maken met langdurige droogte, hevige regenbuien en extreme hitte. Tegelijkertijd staan de kwaliteit van het water en de bodem onder druk. Ook neemt de vraag naar grondwater voor drinkwater, landbouw en industrie toe.

Het Brabantse watersysteem is jarenlang ingericht geweest op het zo snel mogelijk afvoeren van regenwater. Volgens de provincie is die aanpak niet langer houdbaar. Het gevolg is onder meer dat grondwaterstanden dalen, beken droogvallen en lagergelegen gebieden juist te maken krijgen met wateroverlast.

Met het nieuwe programma wil de provincie ervoor zorgen dat water en bodem een grotere rol spelen bij beslissingen over woningbouw, landbouw, natuur en bedrijventerreinen. Nieuwe ontwikkelingen moeten zoveel mogelijk plaatsvinden op locaties waar het natuurlijke water- en bodemsysteem daarvoor geschikt is.

Gedeputeerde Saskia Boelema benadrukt het belang van deze aanpak. "We kunnen niet blijven leven alsof water en bodem zich aanpassen aan onze plannen. Het moet andersom."

Volgens Boelema vraagt dit om samenwerking en soms moeilijke keuzes. Niets doen is volgens haar geen optie.

De provincie richt zich op zes belangrijke onderdelen. Zo moeten landbouwgronden gezonder worden, moet regenwater beter kunnen infiltreren en worden vastgehouden en moet de drinkwatervoorziening toekomstbestendig worden gemaakt.

Ook wil de provincie beekdalen natuurlijker inrichten, onder meer door beken weer te laten kronkelen en meer ruimte te bieden voor waterberging. Daarnaast krijgen gemeenten ondersteuning bij maatregelen tegen hitte en wateroverlast.

Voor de drinkwatervoorziening wordt gekeken naar alternatieve bronnen, waaronder brak grondwater. Ook stimuleert de provincie het gebruik van regenwater en gezuiverd huishoudelijk afvalwater bij nieuwbouw.

Het nieuwe programma bouwt voort op het huidige Regionaal Water- en Bodem Programma. Ook de Droogteagenda uit 2024 en de KRW-impuls Brabant uit 2025 zijn erin opgenomen.

De provincie stelt geen nieuwe beleidskeuzes voor, maar brengt bestaande maatregelen samen in een overzichtelijker programma.

Gedeputeerde Staten stellen het ontwerp-programma op 8 december 2026 formeel vast. Vanaf 18 januari 2027 ligt het document zes weken ter inzage. Inwoners, organisaties en bedrijven kunnen gedurende deze periode een zienswijze indienen.

Het programma is dan te bekijken via het Omgevingsloket en de website van de provincie Noord-Brabant.

De definitieve vaststelling wordt in december 2027 verwacht.

Meer informatie is te vinden op https://www.brabant.nl.